Online TransLiteration by girgit.chitthajagat.in, of http://mangan-khabas.blogspot.com/ Disclaimer
You may also see this page in Bangla, Devanagari, Gujarati, Gurmukhi, Kannada, Malayalam, Oriya, Roman(Eng), Tamil, Telugu

Saturday, May 8, 2010

taregan - jagadeesh prasaad mandal - bhaag-1


taregan- bhaag-1 - jagadeesh prasaad mandal

bhoomi‍kaa

apane lokani‍k beech chhot-chheen laghu-kathaak sngrah upas‍thi‍t achhi‍. pras‍tut sngrah ek-lagaati‍ nai li‍kh‍ dedh-doo saalak beech li‍khal kathaa-sngrah thi‍k, jaime mauli‍k kathaak sng vi‍shv-bhari‍k saahi‍t‍yak saar snkshep nenaa aa badhait nenaa sabh lel jutaaol gel achhi‍, sabahak prati‍ aabhaar jaisn rng-vi‍rngak vi‍shae-vas‍tuk ee jamaghat bh-a- gel achhi‍‍.

aajuk bhaag-daudk ji‍nageeme deergh kathaa padhaik palakhati‍ nai rahane laghu-kathaak mahat‍v s‍vat: badhi‍ gel achhi‍.

kathaa-lekhaname do. shreeni‍vaas jeek sahayog aa preranaak charch karab kenaa bi‍sari‍ sakai chhi‍yani‍ .

samae-samae gajen‍dr jeek aagrah aa sujhaav aa sngahi‍ shruti‍ prakaashanak shree naagen‍dr kumaar jhaa aa shreematee neetoo kumaareek bharapur sahayog bhetalaasn li‍khaik nav ut‍saaho aa asho manaken sakkat banaa dene achhi‍.

ai potheek naam “taregan” shree dheerendr kumaar jeek del achhi.

antame, kathaa-premee sabhasn aagrah je apan amool‍y sujhaavasn avagati‍ karaa aagook lel ut‍saahi‍t karathi‍.

- jagadeesh prasaad mndal



anukram

utthaan-patan
pratibhaa
marm
adhakhaduaa
samaik barabaadee
pahine tap takhan dhalihen
khaleefaa umarak si‍neh
jakhane jaagee takhane paraat
astitvak samaapti
khajaanaa
ugraghaaraa
vyavahaarik
samarpan
srashtaak samagr rachanaa
devataa
paap aa puny
parakh
aalasee
prem
hairiyat sto
bujhaik dhng
shramikak ijjat
vnsh
tiyaag
sadvi‍chaar
saahas
baradaast
bhool
dhairy
manushyak mooly
madati nai chaahee
mehanatak darad
maiksim gorkee
mooladhan
kapatee dost
bheekh
bhagavaan
ekaagrachit
seekhaik jijnyaasaa
anubhav
asiravaadak virodh
dharmak asal rup
saundary
stabdh
ekataa
vidhavaa vivaah
desh sevaak vrat
aatmabal- 1
svaabhimaan
kalnk
bulakee
bhadrapurush
jhooth nai baajab
aardash maae
naaree sammaan
anushaasan
saadaa ji‍nagee
vichaarak uday
pusht ikaaisn samarth raasht banait
dar nai karee
asiravaad ulati gel
ratn gamevaak dukh
nashaa
saamanaa
shishtaachaar
thak
patneek adhikaar
shineechee si‍neh
sikhabaik upaae
kartavyaparaaen totaa
tasveer
dostak jarurat
svaarthapoorn vichaar
sngeek mahatv
upahaas
mahaadaan
bhaagyavaad
sadvriti‍
aashram nai svabhaav badalee
purushaarth
naishthik sudhanvaa
sadgrihast
sadbhaav
aalasy vanaam pishaach
svarg aa nark
yathaarthak bodh
vidvataak mad
annt
hnsait lahaas
anagadh chetanaa
sat‍y vidyaa
samataa
jate chot tate sakkat
parishkaar
kathanee nai karanee
shaaleenataa
majooree
jeevan yaatraa
jyoti‍
pavanak vivek
aatmabal-2
khudeeraam bos
shishyaken shikshetaa nai pareeksho
lauh purush
jng laagal
jeevakak pareekshaa
tap
ultaa arth
jaati nai paani
oonch-neech
paagalakhaanaa

utthaan-patan

ekataa shishy gurusn puchhal- manushy shaktik bhndaar chhee fer o kiek doobait-girait achhi?”
shishyak prashn suni guru kanee-kaal sochi‍ apan kamndal paanime fek delakhin. kamndal tairae lagal. kanee kaalak baad kamndal nikaali pename bhoor ka-a- delakhin. bhoor kelaa baad fer kamndalaken paanime fekalakhin. kamndal doobi gel. doobal kamndalaken dekhabait guru kahalakhin- jahinaa chhed bhel kamndal paanime doobi gel mudaa binu chhed bhel kamndal nai doobal tahinaa manukkhok achhi. jai manushyame snyam chhai o ai snsaararupee pokharime nai doobait achhi mudaa je asnyamee achhi o oi‍ chhed bhel kamndal jakaan doobi jaait achhi. gaaeken agar chaalanime doohal jaae tn doodh dharateepar girat mudaa jn sauns bartaname doohal jaaet tn bartaname rahat. tahinaa indriy shakti jn maanasik shaktiken kumaarg dis la-a- jaaet tn o ohee chaalani jakaan bha-a- jaaet. mudaa jn sumaarg dis badhat tn o jarur shaktishaalee manushy banat.


pratibhaa

daaaektar raamamanohar lohiyaa jehane vidvaan tehane deshabhakt rahathi. desh-premak vichaar pitaasn viraasatame bhetal rahani. tatabe nai ohane mast-maulaa seho rahathi. sadikhan chintan aa aanandame jinagee bi‍tabait rahathi. videshasn abaikaal madraas bandaragaahapar jahaajasn utadalathi. kalakattaa jebaak chhalani. mudaa sngame tikatok paai nai. binaa bhaadaa dene kenaa jaitathi. bndaragaahasn utari sojhe hindoo akhabaarak kaaryaalayame jaa sampaadakaken kahalakhin- ahaan patrikaale ham dootaa lekh deb.
sampaadak poochhalakhin- laau kahaan achhi.
likh ka-a- da-a- dai chhee.
lekh tn likhal chhalani nai, kahalakhin- kaagaj-kalam dia akhane li‍kh ka-a- dai chhee.
lohiyaa jeek jabaab suni sampaadak bakar-bakar munh dekhae lagalani. takhan daaaektar lohiyaa apan vaastavik kaaran bataa delakhin. kaaran bujhalaak baad sampaadak jee baisabok aa likhabok oriyaan ka-a- delakhin. kichhu ghntaak uparaant dunoo lekh taiyaar ka-a- lohiyaa jee da-a- delakhin.
dunoo lekh padhi sampaadak gumm bha-a- mane-man hunak pratibhaak prashnsaa karae lagalakhin. jnyaanak mahattaa sarvopari achhi. ee bujhi ekko kshan vyarth gamebaak cheshtaa nai karak chaahee. sadikhan apanaaken neek kaajame lagaune rahak chaahee.


marm

ekataa skool. jaime helab sikhaaol jaait. nav-nav vidyaarthee pravesh lait aa helaik kalaa seekh-seekh baahar nikalait. skoolek aagoome khoob namagar-chaudagar pokhari. jakaraa kaatame tn kam paani mudaa beechame agam paani.
shikshak ghaatapar thaadh bha-a- dekhae lagalathi. vidyaarthee sabh paanime dhnsal. vidyaarthee sabhaken aagoo munhe maane agam paani dis badhal jaait dekh shikshak kahae lagalakhin- baau akhan ahaan sabh anajaan chhee. helab nai janait chhee. tne akhan adhik gaheer dis nai jaau. nai tn doobi jaaeb. jakhan helab seekh leb takhan paanik uparame rahaik dhng bha-a- jaaet. jakhan paanik uparame rahaik dhng seekh leb takhan okar laabh apano haet aa dosaroken doobaisn bachaa sakab. ehinaa snsaarame baibhavok achhi. anaadee oi‍me doobi jaait achhi, jabaki vivekabaan oi‍par shaasan karait achhi. jaisn apano aa dosarok bhalaai hoit chhai.
baibhavak sthitime vyakti apane kusnskaarasn gaheer khaai khuni svayn doobi jaait achhi.



adhakhaduvaa

dootaa chelaak sng guru ghoomaile vidaa bhelaah. gaamasn nikali paantarame pravesh karite baadh dis najari padalani‍. sagare baadh khet sabhame maatik dhi‍makaa dekhalakhin. teenoo gote raste parasn hiyaasi-hiyaasi dekhae lagalathi je enaa kiek chhai. kanee kaal gunadhun ka-a- dunoo chelaa guruken kahalakani- apane etai, chhaaharime baisayau, ham dunoo bhaani dekhane abai chhee.
badabadhiyaa kahi guru bais rahalathi. dunoo chelaa vidaa bhel. kaatek khetasn dhi‍makaa dekhait dunoo gote saunse baadhak dhi‍makaa dekh, ghuri gel. sabh dhi‍makaak bagalame koop khoonal chhalai. mudaa kono koopame paani nai chhalai. sirf ekketaa koopame paanio chhalai aa dhekulo gaaral chhalai. onaa tn saunse baadhe kheeraak khetee bhel chhal mudaa sabh khetak lattee paanik duaare jari gel rahae. sirf ekketaa khetame jhamatagar lattio chhal aa soharee laagal fadalo chhal.
guru lag aabi chelaa baajal- sabh dhi‍makaak bagalame koop khunal chhai mudaa paani nai chhai, sirf ekketaa koopame paaniyo chhai, dhekulo gaaral chhai aa khetame soharee laagal kheero fadal chhai.
chelaak baat dhi‍yaan sn suni guru poochhalakhin- enaa kiek chhai?”
dunoo chelaa chuppe rahal. chelaaken chup dekh guru kahae lagalakhin- ehen lok gaamo sabhame dheriyaael achhi je chat mnganee pat viyaah karae chaahait achhi. jate uththar koop chhai jaime paani nai chhai, o khunanihaaro sabh ohane uththar achhi. kono kaaj- chaahe aarthik hoy aaki‍ bauddhik aaki‍ saamaajik- agar dhngasn nai kael jetai tn ohane hetai. beechame je ekataa koop dekhaliai, o khunanihaar kisaan mehanatee achhi. apan dhairy aa shramasn maatik tarak paani nikaali kheeraa upajaune achhi. tne okaraa mehanatak fal bhetalai. baakee sabh kaamachor achhi aashaapar paani feraa gelai.

samaik barabaadee

ekataa vyavasaayee kissaa sunalak je raajaa pareekshit ekke saptaah bhaagavat suni jnyaanavaan bha-a- gel chhalaah. tne hamahoon kiek ne bha-a- sakai chhee. o kathaavaachak bhnjiyabae lagal. kathaavaachak bhetalai. dunoo gote maane kathovaachak aa vyavasaayiyo apan-apan laabhak ferame. kathaavaachak sochait je maaladaar suninihaar bhetal aa vyavasaayee sochait je jinagee bhari baimaanee ka-a- bahut dhan arajalaun aabo marai ber kichhu jnyaan araji lee, jaisn mukti haet.
kathaa shuru bhel. saptaah bhari kathaa chalal. saptaah beetalaapar vyavasaayee kathaavaachak- vyaas jeeken kahalakani- ahaan neek-nahaanti kathaa nai sunelaun hamaraa jnyaan kahaan bhel? dachhinaa nai deb.
vyavasaayeek baat suni vyaasajee kahalakhin- ahaank dhi‍yaan sadikhan paai kamaai dis rahaie tn jnyaan kenaa haet?”
dunoo ek-dosaraken dokh lagabae lagal. ki‍yo apan galtee maanaile taiyaare nai. dunook beech pakadaa-pakadee hoit patakaa-patakee huae lagal. takhane ekataa vichaaravaan vyakti raastaasn gujarait rahathi. o dekhalakhin. lagame jaa dunoo goteken jhagadaa chhodabait poochhalakhin. dunoo gote apan-apan baat oi‍ vyaktiken kahalak. dunook baat suni o vyakti dunook haath-paaer baanhi kahalakhin- aab ahaan dunoo gote ek-dosarak baanh kholoo.
baanhal haathasn kenaa khujait, ban‍han nai khujal. takhan o nirnae dait kahalakhin- dunoo gotek man katau aaor chhal tne safal nai bhelaun. saptaah bharik samae dunook gel tne apan-apan ghaataa uthaa ghar jaau. ekaatm bhene binaa aadhyaatmik uddeshyak poorti nai hoit chhai.


pahine tap takhan dhalihen

ek din ekataa kumhaar maatik dheree lag bais, maatisn la-a- ka-a- pakaaol baratan dharik vichaar mane-man karait chhal. kumhaaraken chintaamagn dekh maati kahalakai- bhaay! ton hamar ehen baratan banaabah jaime sheetal paani bhari ka-a- raakhee aa priyatamak hridae juraa sakee.
maatik savaal suni, kanee-kaal gumm bha-a- kumhaar maatiken kahalak- tohar vi‍chaar takhane snbhav bha-a- sakai chhau jakhan toraa kodaarik chot, gadhaapar chadhaik, mungareek maari khaaik, paaerasn gnjan sahaik aa aagime pakaik saahas hetau. aisn kam gnjan bhene pavitr paatr nai bani sakaichhen.


khaleefaa umarak si‍neh

khaleefaa umar gulaamak sng ghoomaile dehaat dis jaait rahathi. kichhu door gelaapar dekhalakhin je ekataa budhiyaa jor-jorasn anganame bais kaani rahal achhi. raastaasn sasari o dedhiyaapar jaa oi‍ budhiyaasn kanaik kaaran poochhalakhin. hichukait budhiyaa kahae lagalani- hamar juaan betaa ladaaime maaral gel. ham bhookhe marai chhee mudaa ekodin khaleefaa umar khojo-khabari laile nai aael.
budhiyaak baat suni umar chotte ghuri‍ gharapar aabi, ek boree gahoom apane maathapar la-a- budhiyaa oithaam vidaa bhelaa. maathapar gahoomak boree dekh gulaam kahalakani- apane boree nai uthabayo. hamaraa dia nene chalai chhee.
gulaamaken umar jabaab delakhin- ham apan paapak bojh uthaa khudaak ghar nai jaaeb tn paap kenaa katat? ahaan tn hamaraa paapak bhaagee nai haeb.
gahoomak boree budhiyaak ghar umar pahunchaa delakhin. gahoom dekh budhiyaa naaon poochhalakani. muskuraait umar jabaab delakhin- hamare naaon umar chhee.
asiravaad dait budhiyaa kahalakani- apan parajaak dukh-daradaken apan parivaarak dukh-darad jakaan bujhi ka-a- chalab takhane aadarsh bani sakab. jakhan aadarsh banab takhane hajaaro-laakho lokak duaa bhetat aa amar haeb.

jakhane jaagee takhane paraat

prasiddh upanayaasakaar daaaektar kronin bad gareeb rahathi. mudaa jakhan pee.ech.dee. kelani aa kitaab sabh bikae lagalani takhan dheere-dheere subhyast hoae lagalathi. dhanaken abait dekh mano badhae lagalani. kriyaa-kalaap seho badalae lagalani. kriyaa-kalaapaken badalait dekh patnee kahalakani- jakhan ham sabh gareeb chhalaun takhane neek chhalaun je kamasn kam hrideme dayo tn chhal. mudaa aab dayaa samaapt bhel jaa rahal achhi.
patneek baat suni kronin mahasoos karait kahalakhin- theeke kahalaun. dhaneek dhanasn nai hoit balki man aa hridesn hoit achhi. ham apan raastaasn bhataik gel chhee. jn ahaan nai chetaibataun tn ham aaro aagoo badhi oi‍ jagahapar pahunch jaitaun jatae ekkotaa manukkhak baas nai hoit chhai.

astitvak samaapti

ek thaam kanee hati-hati ka-a- teentaa pahaad chhalai. pahaadak pajareme namagar aa gnheer khaadhiyo chhalai. jaisn lokak aavaajaahee nai chhalai. ek din ekataa devataa oi‍ dishaasn hoit gujarait rahathi. teenoo pahaadaken dekh poochhalakhin- ai kshetrak naamakaran karaik achhi se kakaraa naaonsn karee? sngahi apan kalyaanak lel kee chahait chhee?”
pahil pahaad kahalakani- ham sabhasn oonch bha-a- jaai jaisn door-door dekh padiaik.
dosar baajal- hamaraa khoob hariyar-hariyar prakritik sampadaasn bhari dia. jaisn lok hamaraa dis aakarshit huae.
tesar kahalak- hamar unchaaiken chheel ai khaadiken bhari diyau jaisn ee saunse kshetr upajaau bani jaae. lokok aabaajaahee bha-a- jetaik.
teenook jogaar lagaa devataa vidaa bha-a- gelaah. ek barkhak uparaant teenook parinaam dekhaile punh elaah. pahil pahaad khoob unchagar bha-a- gel chhal. mudaa ki‍yo omahar jebe ne karait. paani-paathar, bihaadi, raud aa jaadak maari sabhasn besee okare sahae padai. dosar tatte prakritik sampadaasn bhari gel je bonaah bha-a- gel. bonaiyaa jaanavarak dare ki‍yo emahar ebe ne karait. tesar pahaadasn khaadhiyo bhari gelai aa apano samatal bha-a- gel. khaadhisn la-a- ka-a- pahaad dharik jagah upajaau bani gelai. khetee-baadee karaile lokak aavaajaahee din-raati bha-a- gelai.
tesar pahaadak naaonpar kshetrak naamakaran karait devataa kahalakhin- yaeh pahaad apan astitv samaapt ka-a- khaadhiyoken apanaa hrideme lagaulak. jaisn ee kshetr upajaau bani gel. tne ahik naaonpar ai kshetrak naaon raakhab uchit

khajaanaa

ekataa ilaakaame raudee bha-a- gelai. sabh tarahak parivaaraken sabh tarahak jeebaik raastaa chhalaik. mudaa ekataa dashe katthaabalaa kisaan majadoor chhal. je apane khetame mehanat ka-a- gujar karait chhal. raudee dekh bechaaraa sochae lagal je jaabe paani‍ nai haet taabe khetee kenaa karab? jn khetee karab tn khaeb kee? tne anatai chali jaai, je kaaj laagat tn gujaro chalat. jab barakhaa hetai tn dhuri ka-a- chali aaaeb aa khetee karab. ee sochi sabh toor nuaa-vastu la-a- vidaa bha-a- gel.
jaait-jaait dupahar bha-a- gelai. bhookhe-piyaase bachchaa sabh latuaae lagalai. chhotakaa bachchaa thohi faadi-faadi kaanae lagalai. raastaa kaatame ekataa jhamatagar gaachh dekh sabhaken chhaahairik aashaa bhelai. sabh toor gaachhatar padi rahal. chhotakaa betaa maaeken kahalak- maae! bhookhe paraan nikalaie, kuchho khaaile de.
betaak baat suni maaek karej paghilae lagalai mudaa karait‍ kee, khaaile tn kichhu rahabe ne karai. mudaa taiyo bechaaree kahalakai- bauaa, kanee kaal baradaas karu. khaaik jogaar karai chhee.
sabh toor jogaarame juti gel. ki‍yo maatik golaak chulhi banabae lagal, tn ki‍yo jaaran aanae gel. ki‍yo paani aaanae inaar dis vidaa bhel. gaachhak uparasn ekataa chidai kahalakai- ai moorkh! pakabaik tn sabh jogaar sabh karai chhah mudaa pakeb-a- kathee? jakhan pakabaik kono cheej chhahe nai tn chhuchhe chulhi jarebah.
badakaa betaa yaeh sochait chhal je katausn kichhu kand-mool aani usani ka-a- khaaeb. mudaa tahee beech chidaik majaak suni khisiyaa ka-a- kahalakai- tore sabh parivaaraken pakadi aani pakaa ka-a- khebau.
chidaik mukhiyaa dari gel. mane-man sochae lagal je paraspar sahayogak purushaarth kichhu ka-a- sakait achhi. tne jhagadab uchit nai. milaan svarame baajal- bhaay! hamaraa parivaaraken kiek naash karabah. toraa gaaral khajaanaa dekhaa dai chhiah. okaraa la-a- aabah aa chainasn jinagee bitabi‍hah.
o chidai khajaanaa dekhaa delakai. sabh mil oi khajaanaaken la-a- ghar dis ghuri gel.
okaraa gharak bagaleme dosaro ohane parivaar chhalai. jakaraa sabh baat o kahi delakai. mudaa oi parivaarak sabh kodhi‍ aa jhagadaau. khajaanaak lobhe oho sabh-toor vidaa bhel. jaait-jaait oi gaachh tar pahunchal. pahiluke jakaan bhaanas karaik naatak sabh karae lagal. gaarajan jakaraa je adhabai se karaik badalaa jhagade karae lagai. gaachhapar sn vaeh chidai kahalakai- bhojanak jogaare karaime tn sabh katauj karai chhah takhan pakebah kathee?”
pahiluke jakaan parivaarak mukhiyaa kahalakai- tore pakadi ka-a- pakebah?”
hnsait chidai uttar delakai- hamaraa pakadaibalaa ki‍yo aaor chhal je sabh dhan la-a- chali gel. toraa bute kichhu ne hetah?”

ugraghaaraa

dvaapar yugak sndhyaakaaleen kathaa thik. mahaabhaaratak ladaai sampann bha-a- gel chhal. ek din ekaantame bais arjun tretaak raam-raavanak ladaai aa dvaaparak kaurab-paandabak ladaaik tulanaa mane-man karait rahathi. anaayaas moname uthalani je lnkaa jebaa kaal raamak senaa ek-ek paatharak tukadaaken jodi‍ je samudrame pul banaulani, o tn ek teerome bani sakai chhal. ai prashnapar jatte sochati tatte shnkaa badhale jaain. antame, yaeh sochalani je pampaapurame hanumaan tapasyaa ka-a- rahal chhathi tne hunakesn kiek ne poochhi lel jaae.
hanumaanaken bhajiyabaile arjun vidaa bhelaa. jaait-jaait hanumaanak kuteepar pahunchalathi. hanumaan tapasyaame leen rahathi. kutteek aagoome bais arjun hanumaanak dhi‍yaan tootaik prateekshaa karae lagalathi. jakhan hanumaanak dhi‍yaan tootalani tn arjunaken dekhalakhin. aasanasn uthi atithi-satkaar karait hanumaan arjunaken poochhalakhin- ahaan ke chhee, kon kaaje aithaam elaunhen?”
apan parichae dait arjun kahae lagalakhin- apane tretaak mahaaveer chhee tne ekataa shnkaak samaadhaanak lel elaunhen.
puchhoo.
lnkaa jebaa kaal je samudrame ek-ekataa paatharak tukadaa jodi je pul banaaol, o tn ek teerome bani sakait chhal?”
arjunak baat suni kichhu kaal gumm bha-a- hanumaan uttar delakhin- hn, mudaa o ote majagoot nai hoitai jate ek-ek paatharak tukadaa jodi ka-a- bhelai.
hanumaanak uttarasn arjun asahamat hoit kahalakhin- teerok banal pul tn ohane majagoot bha-a- sakait chhalai.
ai prashnapar dunook beech matabhed bha-a- gelani. antame pareekshaak naubat aabi gelai. dunoo gote samudrak kaat pahunchalaah. tarakashasn teer nikaali arjun dhanushapar chadhaa, samudrame chhodalani. pul banalai. apan vikaraal rup banaa hanumaan pulapar kudaik upakram kelani. antaryaamee krishn sabh dekhait rahathi. mane-man sochalani je mahaabhaaratak naayak arjun haari rahal chhathi. hunak haarab hamar haarab haet. sngahi mahaabhaaratak ladaai seho jhooth bha-a- jetaik. tne pratishthaa bnchabaik ghadee aabi gel achhi. jai sojhe hanumaan pulapar khasitathi tai sojhe krishn apan kanhaa pulak tarame lagaa delakhi‍n. hanumaan kudalaah. pul tn tootaisn bachi gel mudaa krishnak karej chahaki gelani. jaisn paanime khoon pasarae lagalai. khoonasn rngaait paani dekh hanumaan dhi‍yaan karae lagalathi je enaa kiek bha-a- rahal chhai. bhajiyabait o oi jagahapar pahunch krishnaken dekhalakhin.
achet krishnaken dekh, dunoo haath jodi hanumaan kshamaa mngalakhin.


vyavahaarik

jeevanee aa anaadee maane v‍yavahaari‍k aa avyavahaarikak prashn asaan nai. ai vishaal snsaarame laakho-karodo dhngak jinagee banaa lok jeebait achhi. ekak jinagee dosarasn milabo karait aa bhinno hoit. tne ekak vyavahaarik jnyaan dosaraak lel neeko hoit aa adhalo.
chaari got snaatak mahaavidyaalayasn nikali ghar (gaam) jaait rahathi. chaaruken apan-apan jnyaanapar garv. dupahar bha-a- gel. sabhaken bhukho lagalani. raastaame ruki khaaik oriyaaname chaaru gote juti gelaah. tarkashaastree aantaa aaanae dokaan gel. poleetheenak jhoraame aantaa keen abait chhal. maname fudalai je jhoraa majabut achhi kee nai. tathy janaik lel jhoraaken haathasn dabalak. jhoraa faati gel. aantaa chhidiyaa ka-a- maatime mil gel. fer ghuri ka-a- chaaur keen oriyaa ka-a- nene aael.
kalaashaastree jaaran aaanae gel. hariyar-hariyar sundar gaachh dekh mugdh bha-a- gel. gaachhasn sukhal jaaran nai todi kaanche jhaadee kaati ka-a- nene aael. kahunaa-kahunaa ka-a- tesar paak-shaastree vaeh knchakaa jaaran pajaari batalohee chadhaulak. adahan jakhan bhelai tn chaaur lagaulak. kaniyen kaalak baad bataloheeme chaauro aa paaniyo khud-bud karae lagal. bataloheeme khud-bud karait dekh paak-shaastree magn bha-a- gel. chaarim je vyaakaran jananihaar chhal bataloheek khud-bud avaaj dekh-suni vyaakaranak uchchaaranak hisaabasn galat bujhi, tamasaa ka-a- okaraa ultaa delak. bhaat chulhime chali gel. ek gote sabh tamaashaa dekhait chhal. chaaruken bhukhal dekh dayaa lagalai. o apan motareesn non-sattoo nikaali chaaru goteken khaaile dait kahalak- kitaabee jnyaanasn vyavahaarik anubhavak mooly adhik hoit.

samarpan

samudrasn milaik lel dhaar vidaa bhel. raastaame baluaahee ilaakaa padait chhal. juaaneek joshame dhaar vidaa tn bhel mudaa raastaak baaloo aagoo badhai ne dait. sabh paani‍ sonkhi lait. dhaarak sapanaa tootae lagalaik. mudaa taiyo saahas ka-a- dhaar apan udgam srotasn jal la-a- la-a- daud ka-a- aagoo badhae chaahait mudaa dhaarak sabh paani baaloo sonkhi lait. jaisn dhaar aagoo badhaime asafal bha-a- jaait. jhunjhalaa ka-a- niraash bha-a- dhaar baalooken poochhalakai- samudrame milaik hamar sapanaa ahaan nai poor huae deb?”
baaloo uttar delakai- baluaahee ilaakaa hoit jaaeb snbhav nai achhi. agar ahaan apanaa priyatamasn milae chaahait chhee tn apan sampatti baadalaken saunpi diyauk, takhane pahunch paaeb.
apan astitvaken samaapt karaik adbhut samarapanak saahas hebe ne karai. mudaa baalook vichaarame gnbheerataa chhalaik. kichhu kaal vichaari dhaar samarapanak lel taiyaar bha-a- gel. takhan o paanik bunnak rupame apanaaken badali baadalak savaareepar chadhi samudrame jaa milal.


srashtaak samagr rachanaa

srishti nirmaanak kaaj sampann bha-a- gel. praanee sabhaken bajaa brahmaa apan-apan kameek poorti karaa laile kahalakhin. sabh praanee apan-apan kameek charachaa karae lagal. mudaa ekke ber je sabh baajae lagal tn hallaame ki‍yo kakaro baat sunabe ne karait. takhan sabhaken shaant karait brahmaa beraa-beree bajaile kahalakhin. sabahak baat suni brahmaa kakaro athannee kakaro chaubannee, kakaro das paisee sudhaar ka-a- delakhin.
akhan dhari manukkh pachhuaaele chhal. pahine brahmaa naareeken poochhalakhin- ahaanme kee kamee rahi gel achhi, baajoo?”
tamatamaait naaree kahalakani- hamaraa tn bad sunnar banelaun mudaa apanaa san dosar naareeken dekh maname jalan huae lagait achhi. tne ek rng dootaa naaree nai banabayauk.
muskuraait brahmaajee ekataa aenaa aani naareek haathame da-a- delakhin aa kahalakhin- bas, ekketaa sahelee ahaan san banelaun. jakhan man huae takhan aagoome aenaa rakhi dekh leb. jn seho dekhaik man nai huae tn aenaa dekhabe ne karab.











devataa

manukkhak rom-romame ishvar parabrahm samaael chhathi. kakaro ahit karaik ichchhaa karab apanaa lel paapaken bajaaeb thik. dadheechik putr piplaad apan maaik munhe apan pitaak haddee devataa dvaaraa maangab aa oisn banaaol bajrasn apan paraan bachaaeb sunalani. sunite piplaadaken devataak prati aseem ghrinaa maname uthalani. mane-man sochae lagalathi je apan svaarth saadhaile dosarak praan harab, katte neechataa thik. maname krodh jagalani. pitaak badalaa lebaa lel pippalaad tap karaik vichaar kelani.
pippalaad tap shuru kelani. tap shuru karite manak taap kamae lagalani. bahut dinak uparaant bhagavaan shiv prakat bha-a- kahalakhin- var maangoo?”
pranaam ka-a- pippalaad shivaken kahalakhi‍n- apane apan rudr rup dhaaran ka-a- ai devataa sabhaken jaraa bhasm ka-a- diyauk.
pippalaadak var (baat) suni shiv stabdh bha-a- gelaah. mudaa apan vachan tn poorabai padatani. tne devataaken jarabaik lel tesar aankhi kholaik upakram karae lagalathi. ai upakramak aarnbheme pippalaadak rom-rom jarae lagal. apan angaken jarait dekh jorasn hallaa karait shivaken kahae lagalakhin- bhagavaan! ee kee bha-a- rahal achhi? devataak badalaa ham khude jari rahal chhee.
muskee dait shiv kahalakhin- devataa ahaank dehame sanhiyaael chhathi. avayavak shakti hunake saamarth‍y chhiyani. devataa jarataa aa ahaan bnchal rahab se kenaa haet? aagi lagaunihaar svayn seho jarait achhi.
pippalaad apan yaachanaa ghumaa lelani. takhan bhagavaan shiv kahalakhin- devataa sabh tyaagak avasar da-a- ahaan pitaak kaajaken gauravaanvit kelani. marab tn anivaary thik. aisn ne ahaank pitaa bnchitathi aa ne vrittaasur raakshas.
pippalaadak bhram tooti gelani. o aatm kalyaan dis mudee gelaah.
paap aa puny

apan pothee-pataraa unatabait chitragupt aasanapar baisal chhalaah. tai beech doo goteken yamadoot hunakaa lag pesh kelak. pahil vyaktik parichae dait yamadoot kahalakani- ee nagarak seth chhathi. hinakaa ghanak kono kamee nai chhan‍hi‍. khoob kamebo kelani aa mndir, dharamashaalaa seho banaulani.
kahi yamaraaj sethaken kaatame baisaae delak. dosaraken pesh karait baajal- ee bad gareeb chhathi. bhari pet khenaaiyo ne hoit chhan‍hi. ek din khaait rahathi‍ ki ekataa bhookhal kuttaa lagame aabi thaadh bha-a- gelani. bhookhal kuttaaken dekh thaareeme je rotee bnchal rahani o okaraa aagoome da-a- delakhin. apane paani peeb haath dhoy lelani. aab apane je aajnyaa diaik.
yamadootak b‍yaan suni chitragupt pothio dekhait aa vichaarabo karathi. badee kaal dhari sochait-vichaarait nirnae delakhin- sethaken narak aa gareebaken svarg la-a- jaau.
chitraguptak nirnae suni yamaraajo aa dunoo vyaktiyo achnbhit bha-a- gel. teenoo goteken achnbhit dekh apan spashteekaraname chitragupt kahae lagalakhin- gareeb aa nihsahaay lokak shoshan seth kene achhi. oi nihsahaay lokak vivashataak durupayog kene achhi. jaisn apano esh-mauj kelak aa bachal sampattik naaon maatr lokeshanak poorti hetu vyay kelak. taime lokahitak kon kaaj bhelai? oi mndir aaa dharamashallaa banabaik paachhoo ee bhaavanaa kaaj karai chhalai je lok hamar prashnsaa karae. mudaa pasenaa chubaa ka-a- je gareeb kamelak aa samae elaapar oho kutteken khuaa delak. jn okaraa aaro adhik dhan rahitai tn nai jaani katte abhaav lokak sevaa karait.


parakh

ekataa kisaanaken chaaritaa betaa rahae. betaa sabahak buddhi parakhaile kisaan sabhaken bajaa ek-ek aanjur dhaan da-a- kahalak- toon sabh apan-apan vichaarasn ekaraa upayog karah.
dhaanaken kam bujhi jethakaa betaa aanganame chhidiyaa delak. chidai sabh aabi beechh-beechh khaa gel. oi dhaanaken maajhil betaa tarahattheepar la-a--la-a- ragadi-ragadi, bhussaaken munhasn fooki, khaa gel. baapak del dhaanaken sampatti bujhi saanjhil betaa koheeme rakhi lelak, je jn kahiyo baaboo mngataah tn nikaali ka-a- da-a- debani. chhotakaa betaa, oi dhaanaken khetame baaug ka-a- delak. jaisn kaek bar besee dhaan upajalai.
kichhu dinak baad chaaru betaaken bajaa kisaan poochhalak- dhaan kee bhel?”
chaaru betaa apan-apan kelahaa kaaj kahalakani. chaaru betaak kaaj dekh kisaan chhotakaa betaaken buddhiyaar bujhi parivaarak bhaar dait kahalak- parivaarame ehane gun apanabae padait chhai. ehane gun apanaulaasn parivaar susampann banait chhai.


aalasee

ekataa gaachhapar tikulee aa madhumaachhee rahait chhali. dunook beech ghanishth dostee chhalai. bhari din dunoo apan jinageek leelaame laagal rahait chhali. akalaberaame dunoo aabi apan sukh-dukhak gap-sapp karait chhali.
barasaatak samae elai. sataihiyaa laadhi delakai. madhumaachheele tn agahan aabi gelai mudaa tikuleek lel durakaal. bhookhe-piyaase tikulee gharak mokh lag manhuaael baisal chhali. munh sukhaael aa cheharaa murujhaael chhalai. charaur kae ka-a- aabi madhumaachhee tikuleeken poochhalakai- vahin! ehen sunnar samaime ette sogaael kiek baisal chhee?”
madhumaachheek baat suni kaduaael mane tikulee uttar delakai- vahin! mausamak sunnarataasn petak aagi thode mijhaai chhai. teen dinasn katau nikalaik samaiye ne bhetal, tne bhookhe tabaah chhee.
upadesh dait madhumaachhee kahalakai- kusamae lel kichhu bachaa ka-a- raakhak chaahee.
kahalaun tn vahin theeke mudaa bachaa ka-a- rakhalaasn aalasiyo bha-a- jaitaun aa bhookhalak najarime choro hoitaun.

prem

jakhan parivaarame pati-patnee aa bachchaa sabahak beech si‍neh rahait chhai takhan parivaar svargosn sundar bujhi padait chhai. namaharasn namahar vipatti parivaarame kiek ne aabae mudaa dhngasn chalalaapar oho aasaaneesn nipati jaait chhai.
ekataa chhot-chheen gareeb parivaar chhal. duiye paraanee gharame. sabh saal dunoo paraanee -sunitaa aa susheel- apan vivaahotsav manabait. gareeb rahane tn bahut taam-jhaamasn utsav nai manabait mudaa manabait sabh saal chhal. chhot-mot upahaar ek-dosaraken, yaadi‍ svarup dait chhal. saale-saal ai paramparaaken nimaahait.
ahoo barkh o din elai. utsavak dinasn kichhu pahinahisn upahaarak yojanaa dunoo mane-man banabae lagal. mudaa dunook haath khaalee. bhari pet khenaaiyo ne poorai takhan jamaa ka-a- kee rakhait. mane-man susheel yojanaa banaune je patneek keshame lagabaile kleep nai chhai tne ai ber vaeh (kleep) upahaar debaik. tahinaa sunito sochait je pati haathak ghadeek chen puraan bha-a- gel chhan‍hi tne ai ber chen keen ka-a- debani. dunoo apan-apan jogaarame. mudaa naajaayaj kamaai nai rahane jogaare ne baisai. utsavak din abaime ek din baakee rahalai. antim samaime susheel sochalak je aai saanjhame ghadee bech kleep keen leb. suni‍to sochali‍ je apan kesh kataa ka-a- bech leb taime ghadeek chen bha-a- jaaet. saanjhoo pahar dunoo gote- fut-fut baajaar gel. susheel ghadee bech kleep keen lelak aa sunitaa kesh bech chen keen lelak. khusheesn dunoo gote ghar aabi apan-apan vastu -chen aa kleep- oriyaa ka-a- rakhi lelak.
sabere suti uthi ka-a- dunoo paraanee hnsait ek-dosaraken upahaar daile aagoo badhal. sunitaa topee pahirane chhali. kleep nikaali susheel sunitaak topee hataa kleep lagabae chaahalak mudaa keshe nai. tahinaa chen nikaali sunitaa ghadeeme lagabae chaahalani tn haathame ghadiye nai.
aamane-saamane dunoo thaadh. dunook munhasn tn kichhu nai nikalait mudaa dunook hrideme harsh-vismayak beech ghamaasaan ladaai chhid gel. antame hridae baajal- je sineh doodhak samudrame jhilahori khelait achhi okaraa lel kleep aa chenak kon mahatv chhai.

hairiyat sto

amar lekhikaa hairiyat elijaabeth sto vishv-vikhyaat pothee, taam kaakaak kutiyaa likhane chhathi. jai samae o pothee likhait rahathi‍‍‍ oi samae o kathin paristhitime jinagee bitabait rahathi. onaa akasarahaan lok ai potheeken amerikaak daas prathaak virodhame likhal maanait chhathi.
apanaa paristhitik snbndhame apan bhaujeeken kahalakhin- chulhi-chaaaikaak kaaj, nuaa-bastar dhonaai, siaai kenaai, jootaa-chappal polis aa marammat karab jinageek mukhy kaaj achhi. bachchaa aa parivaarak sevaame bhari din sipaahee jakaan khatai chhee. chhotakaa bachchaa lagame sutait achhi tne jaadhari o suti nai rahait achhi taadhari kichhu ne sochi sakai chhee aa ne li‍kh pabai chhee. gareebee aa parivaarak kaaj ai rupe dabane achhi jaisn samaiye kam bnchait achhi. mudaa taiyo ek-doo ghntaa sutaik samae kaati, apane san lokak lel, janikaa parivaarak ang bujhait chhiyani, ti‍nakaale kichhu li‍kh-padhi lait chhee.
hunake likhal potheesn uttaree amerikaa aa dachhinee amerikaame daas prathaak khilaap kraanti bhel.

bujhaik dhng

ekataa yaatree vrindaavan vidaa bhel. kichhu door gelaapar raastaak bagalame meelak pattharapar najari padalai. oi meelak pattharame vrindaavanak dooree aa dishaa likhal chhalai. o yaatree otai ataki bais rahal aa bajae lagal- paatharak ankan tn galtee nai bha-a- sakait achhi kiek tn vishvaasee lokak likhal chhiaik. vrindaavan tn aabiye gel chhee, aagoo badhaik kee prayojan?”
thode kaalak baad ekataa bujhanihaar aadamee oi raste katau jaait rahathi tn sunalakhin. mane-man khoob hnsalathi. kanee-kaal thaadh bha-a- hnsait oi yaatreeken kahalakhin- paatharapar sirif snketamaatr achhi. aithaamasn vrindaavan bahut door achhi. jn ahaan otae jaae chaahai chhee tn turanate sabh saamaan samet‍ vidaa bha-a- jaau nai tn nai pahunchab.
bholaa-bhaalaa yaatree apan bhool maani vidaa bhel.
ehen bahuto lok chhathi je shaastro padhait chhathi, shaastreey baato sunai chhathi mudaa dharam dhaaran karaik raastaa pakadabe ne karait chhathi takhan o dharm kenaa bujhathin. je dharm kee thikaik?









shramikak ijjat

apan sngee-saatheek sng nepoliyan tahalaile jaait rahathi. jeragar rahane saunse raastaa chhekaael chhalai. dosar disasn ekataa ghasabahinee maathapar ghaasak bojh nene abait chhali. oi ghasabahineepar sabhasn pahil najari nepoliyanak padalaik. o paachhoo ghuri ka-a- dekhal. saunse raastaa gheraael chhalai. apan paichhalaa sngeek haath pakadi khinchait kahalakhin- shramikak sammaan karu. ek bhaag raastaa khaalee ka-a- diyau. yaeh deshak amooly snpatti thik. ekare bale kono deshak unnati hoit chhai.
ghasabahinee tapi geli. thode aagoo badhalaapar punh nepoliyan sngee sabhasn kahalakhin- sadpravrittiken badhebaak chaahee. okaraa jatte mahatv debai otte jan-utsaah jagatai. jaisn deshak kalyaan hetai.



vnsh

ek din mahaan vichaarak sisaroken ekataa dhanik saradaarasn kono baate kahaa-sunee huae lagalani. ne o dhanik paachhoo hataile taiyaar aa ne sisaro. dunook beech pakadaa-pakadeek naubat aaabae lagalai. khisiyaa ka-a- o dhanik sisaroken kahalak- toon neech kulak chhen, tne toraa-hamaraa katheek baraabaree?” ai baatasn sisaro bichalit nai bha-a- saahasasn uttar delakhin- hamaraa kulak kuleenataa hamaraasn shuru haet jabaki toraa kulak kuleenataa toraasn ant hetau.
sabhyataa aa kuleenataa janmasn nai balki charitr aa kartavyasn paidaa lait achhi.






tiyaag

satsng, bhaagavat aa pravachaname ber-ber tiyaagak mahimaak charchaa hoit. tyaagaken ishvar praaptik raastaa bataaol jaait. ber-ber jaraayudh ai charachaaken sunathi‍. tne maname bisavaas bha-a- gelani je satte tiyaagasn ishvar praapti hoit. jaraayudh apan sabh sampatti daan ka-a- delakhin. mudaa daan kelo uparaant hunakaa ne maname shaanti elani aa ne ishvar bhetalani. niraash bha-a- jaraayudh mahaajnyaanee shukadev lag pahunch poochhal- janak tn sngrahee chhalaah mudaa taiyo hunakaa brahmajnyaan praapti bha-a- gel chhalani aa ham sabh kuchh tiyaagiyoken ne brahmajnyaan paabi sakalaun aa ne shaanti bhetal. ekar kee kaaran chhai?”
dhi‍yaanasn jaraayudhak baat suni sukadev uttar delakhin- aavashyak vastuken paramaarthame lagaa deb tn naitik aa saamaajik kartavy bujhal jaait. aadhyaatmik starak tyaagame sabh vastuk mamatv chhodi okaraa ishvarak gharohar bujhae padat. shareer aa man seho sampadaa chhee. okaraa ishvarak amaanat maani hunake ichchhaanusaar kelaapar bujhabai je sahee tyaag bhel aa mokshak raastaa bhetat.



sadvi‍chaar

ekataa nyaayapriy raajaa saadhuk bheshame apan prajaak kushal-kshem bujhaik lel nikalalathi. jahiyaa kahiyo o raajaa saadhuk bheshame nikalathi tahiyaa sirf ekataa mntreek chelaak rupame sng ka-a- lathi. ne angarakshak rahani aa ne amilaa-familaa. aa ne kakaro jaanakaaree dethin.
bahuto gotesn sampark karait raajaa ekataa bageechaame pahunchalaah. oi bageechaame ekataa vriddh kisaan navakaa -bachchaa- gaachh ropait rahathi‍. gaachh dekh raajaa kisaanaken poochhalakhin- ee tn akharotak gaachh bujhi padait achhi.
muskuraait kisaan kahalakani- hn bhaiyaa! ahaank anumaan bilakul theek achhi.
bees-pachchees barkhak gaachh bhelaapar akharot fadait chhai, taadhari ahaan jeebate rahab?”
ai bageechaaken hamar baap-daadaa lagaune chhathi. khoon-paseenaa ek kae ka-a- ekaraa pataulani, dekhabhaal kelani. jekar fad ham sabh khaai chhee. tne aab hamaro kartavy banait achhi je ote hamahoon ropi diaik. apanetaa la-a- gaachh lagaunaai tn svaarthak baat bha-a- jaait chhai. ham ee nai sochai chhee je aai ai gaachhak upayogitaa kee chhai? bhavishyame dosaraken fal dai vas yaeh ichchhaa achhi.
kisaanak vichaar suni raajaa mntreeken kahalakhin- jn ehi‍naa sabh bujhae lagai je hamaraa lagabaisn matalab achhi tn samaajo aa parivaarome sadi‍vachaar pasari jaaet. jaadhari samaajame sad-vritti‍k prasaar nai haet taadhari neek samaaj banab, maatr kalpanaa rahat.


saahas

soviyat snghak netaa leninapar, ekataa sirafiraa pestaul chalaa delakani golee tn nikali gelani mudaa chharraa garadanime fnsale rahi gelani. tai beech deshame ekataa pul tuti gelai. pul mukhy maargame chhalai. tne jatte jaldee bha-a- sakait ote jaldee pul banaaeb chhalaik. aapaat sthiti ghoshit ka-a- oi pulak marammat yuddhastarapar huae lagalaik. deshapremee janataa oi kaajame lagi gel. lenin seho oi kaajame jutal. shramike jakaan lenino kaaj karait rahathi. garadanime golee rahanau o bees-bees ghntaa kaaj karait rahathi. kaaj karait dekh ekataa shramik poochhalakani takhan o kahalakhin- agar ham aguaa bha-a- kaajame paachhoo rahab takhan jan utsaah kenaa badhatai? jakar jarurat deshame achhi.




baradaast

abraaham linkan amerikaak raash‍trpati rahathi. hunak patnee chidachidaa aa kathor svabhaavak chhelakhi‍n. jaisn linkanak parivaarik jeevan duhkhamay chhalani. kaek din ehen hoit chhalai je jakhan parivaarak sabh suti rahait chhal takhan linkan chupachaap paichhalaa daravaajaasn aabi suit rahait chhalaah. aa suruj ugaisn pahinahi taiyaar bha-a- nikali aaaefis chali jaait chhalaah. din bhari apan kaaryame mast bha-a- beetaa lait chhalaah. sngee-saatheek sng hnsee-majaak ka-a- man bahalaa lait chhalaah.
ek din parivaarak ekataa nokaraken hunak patnee gaario padhalakhin aa fatakaarabo kelakhin. oi nokaraken bad dukh bhelai. o kotheesn nikali sojhe linkanak aaaefis jaa sabh baat kahalakani. nokarak sabh baat suni linkan kahalakhin- ai bhale aadamee! panarah barkhasn ham ai paristhitisn mukaabalaa karait shaantisn rahait elaun. aa ahaan ekke dinak fatakaarame ette dukhee bha-a- gelaun. baradaast ka-a- lia.
achataait-pachataait bechaaraa nokar linkanak baat maani lelak.






bhool

prakhyaat daarshanik varateªnd rasel apan jeevaneeme likhane chhathi, je hamar pahil stree sachamuch vichaaravaan chhaleeh. jakhan o man padai chhathi takhan hridae dahaki jaait achhi. dunoo gotek beech agaadh prem chhal. ek din kono baate dunoo gotek beech anaban bha-a- gel. khisiyaa ka-a- ham binu khenahi aaaefis vidaa bha-a- gelaun. raastaame ekaaek maname upakal je apan krodhak baat patneeken kahi diani. rastesn ghuri gelaun. ghuri ka-a- ghar elaapar patnee ghuraik kaaran poochhalani. hamar krodh aaro ugr bha-a- gel. ham kahaliyani- aab ahaanle hamaraa hrideme misio bhari jagah nai achhi.
patik baat suni patnee stabdh bha-a- gel mudaa kichhu baajali nai. bechaareek hrideme ee baat jarur pakadi lelakani je hamaraa o -pati- kapatee bujhait chhathi. aai dhari ham bhramame chhalaun. dunook beech khaai badhait gelai. hoit-hoit pati patneeken talaak da-a- delak. bechaaree raselak gharasn sadaa-sadaak lel chali gel.







dhairy

inglaindak prasiddh vidvaan taamas koopar angrejeek shabdakosh taiyaar karait rahathi. kaajame koopar tenaa ne leen bha-a- gel rahathi je gharak kono sudhiye-budhiye ne rahani. patneeken gharak sarnjaam jutabaime pareshaanee hoin, tne o patipar khoob bigadathi. mudaa takar kono asari kooparaken nai hoin. ek din koopar katau gel rahathi, tai beech patnee khisiyaa ka-a- shabdakoshak sabh kaaaepee jaraa delakani. jakhan o ghuri ka-a- elaah tn dekhalakhin je barasok mehanat jari gel. mudaa dhairy ette prabal rahani je eko misiyaa taamas nai uthalani. ne ekorattee patneepar bigadalakhin aa ne afasos kelani. muskuraait sirf etabe kahalakhin- aath barkhak kaaj ahaan aaro badhaa delaun.







manushyak mooly

ek din sikandar aa arastoo katau jaait rahathi. raastaame ekataa nadee chhal. jai nadeeme naahapar paar huae padai chhalai. pahine arastoo paar hua chahai chhalaah mudaa sikandar hunakaa roki apane paar bhelaah. jakhan sikandar dosar paar gelaah takhan arastooken paar hoile kahalakhin. paar bhelaapar arastoo sikandaraken poochhalakhin- pahine hamaraa paar hoisn kiek manaa kelaun?”
hnsait sikandar uttar delakhin- agar ham nadeeme doobi jaitaun taiyo ahaan hamaraa san-san dasho sikandar paidaa ka-a- sakai chhee mudaa jn ahaan doobi jaitaun tn hamaraa san-san dashotaa sikandar butte ekataa arastoo nai banaaol bha-a- sakait achhi.
sikandarak vi‍chaar suni arastoo apan jinageek mooly bujhalani.



madati nai chaahee

mishrame ekataa kilenthis naaonk ladakaa ethensak tatvabettaa jeenok paathashaalaame padhait chhal. kilenthis bad gareeb chhal. ne khaaik kono thekaan aa ne deh jhaepaik lel vastrak. mudaa paathashaalaame sahee samaipar fees da-a- dait. padhaime chansagar rahane subhyast parivaar sabahak vidyaarthee okaraasn irsh‍yaa karait. kilenthisaken dababaile ekataa shadyntr o sabh rachalak. shadyntr yaeh je kilenthis paathashaalaame je fees dait achhi o choraa ka-a- anait achhi. choreek mukadamaa kilenthisapar bhelai. pulis pakadi ka-a- jahal la-a- gelai. jakhan okaraa nyaayaalayame haajir kael gelai takhan o jajaken kahalak- ham nirados chhee. hamaraa fnsaaol gel achhi. tne ham apan bayaanak lel dootaa gavaahee nyaayaalayame deb.
jajak aadeshasn dunoo gavaahee bajaaol gel. pahil gavaahee ekataa maalee chhal aa dosar vriddhaa aurat. maaleesn poochhal gel. maalee kahalakai- sabh din ee ladakaa hamaraa bageechaame aabi inaarasn paani‍ bhari-bhari gaachh pataa dait achhi. jakaraa badalaame ham majooree dait chhiaik.
takhan vriddhaasn poochhal gel. o vriddhaa kahalakai- ham vriddhaa chhee. hamaraa parivaarame ki‍yo kaaj karaibalaa nai achhi. sabh din ee bachchaa aabi gahoom pees dait achhi, jakaraa badalaame majooree dait chhiaik.
gavaaheek bayaan suni jaj mukadamaa samaapt karait sarakaaree sahaayataasn padhaik lel seho aadesh delak. parantu kilenthis sarakaaree sahaayataa laisn inakaar karait kahalak- ham svayn mehanat ka-a- padhab tne hamaraa daan nai chaahee. hamaraa maataa-pitaa kahane chhathi je manushyaken svaavalnbee bani jeebaak chaahee.


mehanatak darad

ekataa lohaar chhal. mehanat aa loorisn parivaar neek-nahaanti chalabait chhal. mudaa betaa jehane kharacheelaa tehane kaamachor chhalaik. betaak chaali-chalani dekh lohaaraken bad dukh hoy. sabh din dashataa gaari aa fajjhati betaaken karae mudaa taiyo betaa lel dhani san. kono gam nai. lohaar sochalak je ee enaa nai maanat. jaabe ekaraa kharch karaile paai denaai nai bann ka-a- debai taabe ehinaa karait rahat. dosar dinasn paai deb bann ka-a- kahalakai- apan mehanatasn chaariyotaa chaubannee kamaa ka-a- laa takhan kharch debau. nai tn ekko paai dekhab sapanaa bha-a- jetau.
baapak baat suni betaa kamaaik prayaas karae lagal. mudaa loorik duaare hebe ne karai. apan paichhalaa rakhal chaaritaa chaubannee nene pitaa lag aabi ka-a- delak. pitaa bhaathee pajaari hnsuaa banabait chhal. chaaru chaubanneeken aagime da-a- kahalakai- ee paai tohar kamaael nai chhiyau.
pitaak baat suni betaa lajaait otaesn sasari gel.
dosar din betaaken kamaaik himmate ne hoy. chupachaap maaesn chaaritaa chaubannee mngalak. maae delakai. chaaru chaubannee nene betaa baap lag pahunchal. betaak munhe dekh baap bujhi gel. chaaru chaubannee betaa baapaken delak. bheetarasn baapaken taamas rahabe karai. o chaaru chaubannee haathame la-a- punh aagime fek delak.
pi‍taak kaaj dekh‍ betaa bujhalak je bi‍naa kamene kaaj nai chalat. takhan o mehanat karae lagal. tesar di‍n chaari‍taa chaubannee baapak haathame delak. chaaroo chaubanneeken lohaar pahi‍luke jakaan aagi‍me fekae lagal. aaki hallaa karait betaa baapak haath pakadi kahalak- baaboo ee hamar mehanatak paai chhee. ekaraa kiae bedaradee jakaan nasht karait chhiai?”
baap bujhi gel. muskuraait betaaken kahae lagal- betaa! aab toon bujhalen je mehanatak kamaaik darad kehen hoi chhai. jaadhari ant-santame hamar kamelahaa kharach karai chhalen taabe hamaro ehane darad hoi chhalae.
pitaak baat betaa bujhi gel. takhane sap‍pat khelak je ekko paai faalatoo kharch nai karab.








maiksim gorkee

bachchesn maiksim gorkee niraashrit bha-a- gel rahathi. oi dashaame jeebaik lel jhaadoo lagaunaaisn la-a- ka-a- chaukaa-baratan, chaukeedaaree sabh kelani. kaek din tn koodaa-kachadaak dhereesn kaajak vastu taaki-taaki nikaali, bech ka-a- apano aa boodhi‍ naaneek petak aagi mujhabathi. ehen paristhitime padhab-likhab asaaghy kaary thik. ehen asaadhy paristhitisn mukaabalaa ka-a- anukool banaunihaar maiksim gorkeeyo bhelaah.
raddee-raddee patrikaa, faatal-puraan akhabaar sabh ekatrit ka-a- padhanaai sikhalani. jakhan padhaik jijnyaasaa badhalani takhan samae bachaa ka-a- vaachanaalay jaae lagalaah. rase-rase likhaik abhyaas seho karae lagalathi. kono-kono bahaanaa banaa saahityakaar sabhasn snbndh banabae lagalathi. je kichhu o -gorkee- likhathi okaraa saahityakaar sabhasn sudhaar karabathi.
vaeh maiksim gorkee rusak mahaan saahityakaar bhelaah. anyaayee shaasanak viruddh janataak adhikaarak lel sirf likhabe taa nai karathi balki hunakaa sabahak beech jaa sngathit aa sngharshak netritv seho karathi. jakhan hunakar likhal kitaab tejeesn bikae lagal takhan o apan kharch nikaali baakee sabh paai sngathan chalabaile da-a- dethin.





mooladhan

ekataa briddh pitaa, teen barakhak lel teerthaatan karae nikalae chaahathi. nikalaisn pahine chaaru betaaken bajaa apan sabh poonjee barobari ka-a- baanti kahalakhin- teen saalak lel ham teerthaatan karae jaa rahal chhee. agar jeebait ghumalaun tn ahaan sabh poonjee ghuraa deb, nai tn kono baate nai.
apan hissaa rupaiyaaken jethakaa betaa surakshit rakhi pitaak prateekshaa karae lagal. majhilaa betaa soodapar lagaa delak. sajhilaa esh-maujame foonki delak. chhotakaa okaraa poonjee bujhi vyavasaay -kaarovaar- karae lagal.
teen saalak baad pitaa aael. chaarusn poonjee aapas mngalak. gharasn aani jethakaa ohinaa rupaiyaa ghuraa delak. majhilaa sood sahit mooladhan ghuraulak. sajhilaa tn kharch ka-a- nene chhal tne agar-magar karait chup bha-a- gel. chhotakaa vyavasaayasn khoob kamene chhal tne chaari gunaa ghumaulak.
chaarim maane chhotakaa betaaken prashnsaa karait pitaa kahalak- rupaiyaa tn viyaajopar lagaa badhaaol jaa sakait achhi mudaa ehen kaaj adhik poonjeebalaak chhiai. mudaa je apane poonjee duaare berojagaar achhi, okaraale nai. okaraa tn jaeh poonjee chhai oime apan shramak sng jodi jinageeken thaadh karae padatai. taahoome parivaarak daayitvabalaaken aaro sochi-vichaari imanadaareesn chalae padatai. takhane parivaar chainasn chali sakai chhai.



kapatee dost

ekataa sajjan khadhiyaa chhal. o khadhi‍yaa katekosn dostee kelak. dostee ai duaare karait je berapar hamahoon madati karabai aa hamaro karat. ek din shikaareek kuttaa okaraa pakadaile khehaaralak. khadhiyaa bhaagal. bhaagal-bhaagal apan dost gaae lag pahunch, kahalakai- ahaan hamar puraan dos chhee. kuttaa hamaraa rabaarane abaie. ahaan okaraa apan seengasn maari ka-a- bhagaa diyau, jaisn hamar jaan bachi jaaet.
khadhiyaak baat suni gaae kahalakai- hamaraa gharapar jaaik samae bha-a- gel. bachchaa diriyaait haet. aab ekko kshan aithaam nai antakab.
gaaek baat suni khadhiyaa niraash bha-a- gel. kuttaa seho paachhoosn abite rahae. o khadhiyaa oithaamasn padaael ghodaa lag pahunchal. ghodo puraan dost khadhiyaak chhalaik. ghodaa lag pahunch khadhiyaa kahalakai- dos ahaan apanaa peethapar baisaae lia. jaisn hamaraa oi kuttaasn jaan bnchi jaaet.
ghodaa kahalakai- hamaraa peettheepar kenaa baisab? ham tn baisabe bisari gelaun.
ghodaak baat suni khadhiyaa niraash bha-a- padaael. jaait-jaait gadahaa lag pahunch kahalakai- dos! ham museebatame padi gel chhee. ahaan dulakee chalab janai chhee. kuttaaken maari ka-a- bhagaa diyau, jaisn hamar jaan bnchi jaaet.
khadhiyaak baat suni gadhaa kahalakai- gharapar jaaime deree haet tn maalik maarat. tne ham jaai chhee.
fer khadhiyaa bhaagal. jaait-jaait bakaree lag pahunch kahalakai- dos! ham mari rahal chhee. ahaan jaan bachaau.
apan okaait dekhait bakaree uttar delakai- dos! jhab de aithaamasn dunoo gote bhaagoo nai tn hamahoon khataraame padi jaaeb.
bakareek baat suni khadhiyaa aaro niraash bha-a- gel. maname elai je anakaa bharose jeeb bekaar chhee. apane bootte apan dukh metaa sakai chhee. bhalahin man-mutaabik jinagee nai jeeb sakee. takhan khadhiyaa chhaatee majagoot ka-a- padaael. padaael-padaael ekataa jhaareeme nukaa rahal. kuttaa dekhabe ne kelakai. daudal aagoo badhi gel. khadhiyaak jaan bnchi gelai.






bheekh

ekataa machchhar madhumaachhee chhattaa lag pahunchal. chhattaame dhero maachhee chhalai. chhattaa lag bais machchhar maachheeken kahalakai- ham sngeet vidyaame nipun chhee. ahoon sabh sngeet seekhoo. ham sikhaa deb. badalaame thode-thode madhu deb jaisn hamaro jinagee chalat.
madhumaachhee sabh apanaame vi‍chaar karae lagal. mudaa binaa raanee maachheek vi‍chaarasn ki‍yo kichhu nai ka-a- sakait, tne raaneesn poochhab jaruree chhalai. sabh vi‍chaari‍ ekataa maachheeken raanee lag pathaulak. raanee maachhee sabh baat suni kahalakai- jahinaa sngeet-shaastrak jnyaataa machchhar bheekh mngaile apanaa aithaam aael achhi tahinaa jn hamahoon sabh mehanat chhodi deb tn okare jakaan dashaa haet. tne mehanatak snskaar chhodi sastaa snskaar apanaunaai murukhapanaa haet. agar ahoon sabhaken sngeetak sakh hoie tn mehanato karu aa baisaareeme sngeeton seekhoo.



bhagavaan

siddh purush bha-a- kabeer prakhyaat bh-a- gel chhalaah. door-doorasn jijnyaasu sabh aabi-aabi darshano karait aa upadesho sunait. mudaa kabeer apan vyavasaay- kapadaa bunab nai chhodalani. kapado bunathi‍ aa satsngo karathi. ekataa jijnyaasu kabeerak vyavasaay dekh poochhalakani- jaadhari apane saadhaaran chhalaun taadhari kapadaa bunab uchit chhal mudaa aab tn siddh-purush bha-a- geliaik takhan kapadaa kiek bunai chhee?”
jijnyaasuk vichaar suni muskuraait kabeer uttar delakhin- pahine petak lel kapadaa bunait chhalaun. mudaa aab jan-samaajame samaael bhagavaanak deh dhakaik lel aa apan manoyogak saadhanaak lel bunait chhee.
ekke kaaj rahito drishtikonak bhinnataak utpann hoibalaa antaraken bujhalaasn jijnyaasuk samaadhaan bha-a- gelani.




ekaagrachit

inglaidak itihaasame alfredak naaao ijjatak sng lel jaait achhi‍. o aneko saahasee kaaj prajaale kelani. tne hunakaa mahaan alfed, alfred d gret naaonsn itihaasame charachaa achhi.
shurume alfred saadhaaran raajaa jakaan kriyaa-kalaap karait chhalaah. jahinaa baap-daadaak amaladaareeme chalait chhal tahinaa. khenaai-peenaai, esh-mauj kenaai yaeh jinagee chhalani. jaisn ek din ehen bhelai je hunakar kodhipanaa dushmanak lel baradaan bha-a- galaik. dushman aakraman ka-a- alfredaken sattaasn bhagaa delak. nukaa k-a- o ekataa kisaanak aithaam nokaree karae lagal. baratan maanjab, paani bharab aa chaukaak kaaj alfred karae lagal. namahar kisaan rahane alfredak dekh-rekh hunakar patnee karait chhaleeh.
ek din o kono kaaje baahar jaait chhaleeh. bataloheeme daali chulhipar chadhal chhalai. aurat alfredaken kahi delak je daalipar dhiyaan raakhab. alfred chulhi lag bais apan jinageek snbndhame sochae lagal. sochaime ette magn bha-a- gel je bataloheek daalipar dhiyaane ne rahalai. batalohik sabh daali jari gelai. jakhan o aurat ghuri k-a- aeli‍ tn dekhalak je batalohik sabh daali jari gel achhi.
krodhasn alfredaken kahalak- are murkh yuvak! bujhi padaie je toraapar alfredak chhaap padal chhau. jahinaa okar dashaa bhelai tahinaa toro hetau. je kaaj karaichhen okaraa ekaagrachit bha-a- kar.
bechaaree aurataken kee pataa je jakaraa kahai chhiai o vaeh chhee. mudaa alfred chaunk gel. apan galateek bhaanj lagabae lagal. mane-man o snkalp kelak je aaisn je kaaj karab o ekaagrachit bha-a- karab. sirf kalpane kelaasn nai haet. alfred nokaree chhodi delak. punh aabi apan sahayogee sabhasn bhent ka-a- dhano aa aadamiyok sngrah karae lagal. shakti badhalai. takhan o dushmanapar chadhaai kelak. dushmanaken haraulak. punh sattaaseen bhel. sattaseen bhelaapar paigh-paigh kaaj ka-a- mahaan bhel.






seekhaik jijnyaasaa

mahaadev govind raanaade dachhin bhaaratak rahathi. o bngalaa bhaashaa nai janait rahathi. ek din raanaade kalakattaa gelaah. kalakattaame apan kaaj-sabh nipataa aapas hoile gaadee pakadae steshan elaah tn ekataa bngalaa akhavaar keen lelani. bngalaa akhavaar dekh aashcharyasn patnee kahalakani- ahaan tn bngalaa nai janai chhee takhan anere ee akhavaar kiek keen lelaunhen?”
muskuraait raanaade jabaab delakhin- doo dinak gaadee yaatraa achhi. aasaaneesn bngalaa seekh leb.
neek-nahaanti raanaade bngalaa lipi aa shabd gathanapar dhi‍yaan da-a- seekhae lagalathi. poonaa pahunch patneeken dhur-jhaar akhavaar padhi k-a- sunabae lagalakhin. ehan chhalani saathi varsheee raanaadek manoyog. tne antim samae dhari har manushyaken seekhaik jijnyaasaa rahak chaahee.



anubhav

vyakti apan anubhavasn seekhabo karait achhi aa dosarok lel dishaa nirdhaarit karait achhi. ek din jhamajhamauaa barakhaa hoit rahae. medho garajai. bijaloko chamakai. tej havo bahai. oi samae raastaapar bhagait ek aadameek mrityu bh-a- gelai. barakhaa chhutalai. lag-paasak lok jakhan nikalak tn raastaapar oi aadameeken dekhalak. chaaru bharasn lok jamaa bha-a- ki‍yo kahai- baadalak aavaajasn mrityu bhelai. tn ki‍yo kichhu kahai aa ki‍yo kichhu.
oi samae ek anubhavee aadamee seho pahunchalathi. o kahalakhin- jn aavaajasn mrityu hoit tn bahuto lok aavaaj sunalak. sabahak hoitai. tne mrityu aavaajasn nai lagame thanakaa giralaasn bhel.





asiravaadak virodh

eeshvarachandr vidyaasaagar abhaav aa gareebeek beech padhi pachaas taakaak maasik nokaree shuru kelani. hunak safalataa dekh kutumb-parivaar sabh asiravaad demae pahunchae lagalani. ekataa kutumb kahalakani- bhagavaanak dayaasn ahaank dukh metaa gel. aab aaraamasn rahoo aa chainasn jinagee bitaau.
ee asiravaad sunite vidyaasaagarak aakhisn nor khasae lagalani. nor pochhait kahalakhin- jai adhyavasaayik bale ham ohan bheeshan paristhitik mukaavalaa kelaun okare chhodi daile kahai chhee. ahaanken ee kahaik chaahai chhal je jai gareebeek kasht svayn anubhav kelaun oi paristhitiken bisaru nai. apan asaadhy shramasn oi avaruddh raastaaken saaf karu.





dharmak asal rup

shraavasteek samraat chandrachoodaken anek dharm aa okar pravaktaa sabhasn neek lagaav chhalani. raaj-kaajasn je samae bachani okaraa o dharmeek adhyayano aa satsngeme bitabathi. ee kram bahut dinasn chali abait chhal. ek din o asamnjasame padi gelaah. moname elani je jakhan dharm manukkhak kalyaan karait achhi takhan etek matabhed ek dosar pravaktaame kiek achhi?
apan samasyaak samaadhaanak lel chandrachood bhagavaan buddh lag pahunchalaah. oithaam o apan baat buddhaken kahalakhin. chandrachoodak baat suni buddhadev hnsae lagalakhin. satkaarapoorvak hunakaa thaharai la-a- kahi dosar din bhinasare samaadhaanak bachan delakhin. ekataa haathee aa paanchataa aanhar o jutaulani.
dosar din bhinasare tathaagat -vuddhadev- chandrachoodaken sng kene oi haathee aa anharaa lag pahunchalathi. ekaaekee oi anharaa sabhaken haathee chhubi okar svarup bujhabaile kahalakhin. beraa-beree o anharaa sabh haatheeken chhubi-chhubi dekhae lagal. je je ang haatheek chhulak o ohane svarup haatheek batabae lagalani. ki‍yo khootaa jakaan tn ki‍yo soop jakaan tn ki‍yo doree jakaan tn ki‍yo teelaa jakaan kahalakani.
sabahak baat suni tathaagat chandrachoodaken kahalakhin- raajan! sampradaay apan seemit kshamataak anurup dharmak ekaankee vyaakhyaa karait achhi‍. apan-apan maanyataak prati jidd dha-a- apaneme sabh ladait chhathi. jahinaa ekketaa haatheek svarup paancho anharaa paanch rngak kahalak, tahinaa dharamok vyaakhyaa karaibalaa sabh karait chhathi. dharm tn samataa, sahishnutaa, udaarataa aa sajjanataame sannihit achhi.


saundary

sngeetakaar gaalfard lag pahunch ekataa shishyaa apan manak vyathaa kahae lagalani. kurupataak kaarane sngeetak mnchapar pahunchate maname aaabae lagait achhi je aan ladakeek apekshaa darshak hamaraa naapasand ka-a- hnsee udabait achhi. jaisn sakapakaa jaai chhee. gabaik je taiyaaree kene rahai chhee o neek jakaan nai gaabi pabai chhee. vaeh geet gharapar badhiyaan jakaan gabai chhee mudaa mnchapar pahunchate kee bha-a- jaait achhi je hakkaa-bakkaa bh-a- jaai chhee.
oi shishyaak baat suni gaalfard ekataa namagar-chaudagar aenaa l-a-, aagoome rakhi, gabaik vichaar dait kahalakhin- ahaan kurup nai chhee, jenaa maname hoie. geet gaunihaariken svarak mithaas hebaak chaahee. jakaraa kurupataasn kono snbndh nai chhai. jakhan bhaav-vibhor bha-a- gaaeb takhan ahaank aakarshan badhi jaaet. ki‍yo suninihaar kurupataapar dhi‍yaan nai d-a- svarapar dhi‍yaan det. jaisn manak heenataa samaapt bha-a- jaaet aa aatm-vishvaas badhi jaaet.
fraansak vaeh gaayikaa meree vudanaald naaonsn prakhyaat bheleeh.



stabdh

dosar vishvayuddh samaapt bh-a- gel. ingoeshiyan maane aangl-rusee sndhipar hastaakshar karaile charchil maasko elaah. sndhipar hastaaksharo bha-a- gel. maasko chhodaisn ek din pahine, anaayaas staalin aa molotov charchil lag pahunch kahalakani- ladaai-udaai tn bahut bhel. neek samajhauto bha-a- gel. kaalhi ahaan jebo karab tne aai thode mauj-mastee k-a- lia. hamaraa aithaam chali bhojan karu.
staalinak aagrah suni charchil mane-man sochae lagalathi je mahaan taanaashaah staalin nat debae elaah, aai jarur kichhu adbhut vastu dekhaik maukaa bhetat. charchil nat maani staalinak sng vidaa bhelaah. raastaame sipaahee sabh abhivaadan karani. thode door gelaapar ekataa peear rngak du-mahalaa makaanak aagoome kaar rukal. sabh ki‍yo utadalathi. staalinak sng charchil makaanak bheetar gelaah. bheetar jaa charchilaken baisabait staalin kahalakhin- ooparakaa tallaame lenin rahait chhalaah. o guru chhathi tne oi tallaak upayog ham nai karai chhee. o myujiyam banal achhi. nichchaanme teentaa kotharee achhi ekataame dunoo paraanee rahai chhee. dosarame betee rahait achhi aa tesarame paartee sadasyak lel baithakee banaune chhee.
staalinak baat suni charchil chhaguntaame padi gelaah je jai taanaashaahak dare poonjeevaadee jagat tharatharaait achhi oi taanaashaahak rahaik vyavasthaa ehane chhai. mane-man sochait charchil gumm rahathi aaaki staalin kahalakani- thode kaal hamaraa chhuttee dia. bhojan banabae jaai chhee.
ee suni charchil achnbhit hoit poochhalakhin- apane bhaanas karai chhee, bhanasiyaa nai achhi?”
muskuraait staalin uttar delakhin- nai. apane dunoo paraanee mil bhaanas karai chhee.
staalinak baat suni charchil hataprabh hoit kahalakhin- bad badhiyaan. aai gharevaaleeken bhaanas karae kahianu. ahaan gap-sap‍p karu.
ham laachaar chhee. patnee gharapar nai chhathi. o paanch baje kapadaa milasn auteeh.
charchil stabdh bha-a- gelaah.



ekataa

ekataa paigh bhavanak nirmaan hoit chhalaik. nirmaanasthal lag ek bhaag pajebaa, dosar bhaag baaloo, tesar lakadee, seement, choon ityaadi jamaa chhal. dhereesn pajebaa baajal- akaas thekal kothaa hamaresn banat, tne kothaak shreh hamare bhetak chaahee.
pajebaak baat suni simatee aa baaloo prativaad karait kahalakai- ton jhooth bajaichhen. toraa ee nai bujhal chhau je ekasn dosar pajebaak beech jn ham nai rahabau tn toon dhanamanaaite rahame. snge toraa iho nai bujhal chhau je jatte door tak ton jeme tatte door tak hamahoon snge jebau aa torosn oopar hamaheen suit k-a- raksho karabau.
baaloo aa simateek baat suni khidakee aa kevaadik lakadee taamase tharatharaait kahalakai- toraa teenoo bootte bar hetau tn debaal bani jeme, mudaa binaa hamare ne chhat bani sakame aa ne munh-kaan chikkan hetau. jaabe ham nai rahabau taabe kuttaa-bilaaik ghar rahame.
sabh saamaanak beech katauj chalait chhal. kaareegar chaah peeb beedee sunagelak. bidiyo peebait chhal aa mane-man hnsabo karait chhal. jakhan bhari man beedee peelak, mood saaf bhelai, takhan teenooken chup karait kahalak- agar toon sabh milaane k-a- leme, taime kee hetau? jaabe ham nai ilamasn toraa sabhaken banebau taabe ohinaa maatipar padal rahame. kauaa-kukud aabi-aabi gndaa karait rahatau.
sabahak vichaar suni nirnae karait bhavan kahalakai- apanaa-apanaa jagahapar sabahak mahatv chhau. mudaa jaabe ek-dosarasn mel kae ka-a- nai rahame taabe bhavan nai kaheme. aohinaa pajevaa, simatee, choon, lakadee rahame. tne apan-apan badappan chhodi milaanak raastaa pakad jaisn kalyaan hetau.

vidhavaa vivaah

raajasthaanak itihaasame hathee hammeerak vishesh sthaan achhi. o ehen jiddee chhal je jakaraa uchit bujhait chhalaik, o vaeh karait chhal. bhalahin katabo virodh aa nindaa kiek ne hoy. jakhan hammeer viyaah karai jokar bha-a- gel takhan viyaahak charachaa shuru bhel. vidyaarthiye jeevaname hammeer vidhavaak durdashaaken gaharaaisn adhyayan kene chhal. padhaiaik samae snkalp k-a- nene chhal je ham vidhave auratasn viyaah karab. hammeerak viyaahak charachaa pasaralai. mudaa hammeer ekadam snkalpit chhal je vidhavesn viyaah karab. kutum parivaar sabh hammeerapar bigadai mudaa takar ekko paai gam nai. pndit sabahak maadhyamasn parivaarabalaa kahabaulak je vidhavaa amngal soochak hoit tne ehen kaaj nai karak chaahee. mudaa hammeer kakaro baat sunaile taiyaare nai.
ekataa baal-vidhavaaken hammeer dekhalak. vidhavaaken dekh hridae paseej gelai. takhane oi vidhavaaken hammeer kahalak- ham ahaansn viyaah karab. bhalahin parivaarak katabo virodh huae.
hammeerak baat suni vidhavaa khusheesn ahlaadit bh-a- uthal. hammeer viyaahak din tni k-a- kutumb-parivaar aa purahit-pnditaken chhodi apan sngee-saathee aa sainik sabhaken sng kene jaa viyaah ka-a- lelak.
jakhan hammeer mevaadak shaasak banal takhan sabh virodhee sahayogee bani gelai. pndit sabh ghoshanaa kelak- vidhavaa naasti amngalam.




desh sevaak vrat

subhaashachandr bos bachche rahathi. ek din, raatime maae lagasn uthi nichchaanme sutae lagalaa. betaaken nichchaanme sutait dekh maae puchhalakhin je enaa kiek karai chhee?
subhaash jabaab delakhin- maae! aai skoolame maastar saaheb kahane chhelakhin je hamar poorvaj ririshi, muni jameenepar sutabo karathi aa kathin mehanato karait chhalaah. hamahoon ririshi banab. tne kathin jinagee jeebaik abhyaas shuru ka-a- rahal chhee.
subhaashachandrak pitaa jagale rahathin. sabh baat suni subhaashaken pitaa kahalakhin- betaa! jameenepar sutab taa paryaapt nai hoit. ehik sng jnyaanok snchay aa manukkhok sevaa aavashyak achhi. aai maaiye lag suti rahoo, jakhan namahar haeb takhan teenoo kaaj snge karab.
sirf shikshakek baat nai pitok baataken subhaash girah baanhi lelani. aaee.see.es. kelaak uparaant jakhan nokareek baat sojhaame elani takhan o kahalakhin- ham jinageek lakshy tni ka-a- nene chhee. nokaree nai karab. maatribhoomik sevaa karab.