Online TransLiteration by girgit.chitthajagat.in, of http://mahtari.blogspot.com/ Disclaimer
You may also see this page in Bangla, Devanagari, Gujarati, Gurmukhi, Kannada, Malayalam, Oriya, Roman(Eng), Tamil, Telugu

6.12.08

bhojapuree men 'lagaan, jaisee film banaaainge manoj tivaaree


bhojapuree ke gaayak se supar staar evn film nirmaataa bane manoj tivaaree agale varsh ek aise film banaane kee ghoshanaa kee jisamen bhojapuree evn maithilee donon hee bhaashaaon kaa prayog samaan roop se kiyaa jaaegaa. unhonne kahaa ki bhojapuree bhaashaa men vah hindee film lagaan jaisee film banaaenge, shoshan ke virooddh sngharsh ko kriket ke jariye saamane laaenge. tivaaree ne kahaa ki shrotaa do tarah ke hote hain. ek sadaq kaa aur doosaraa ghar kaa. meraa lakshy ghar ke shrotaa tak pahunchane kaa hai. iseelie vah apane gaayan men ashleelataa aur fuhadtaa ko tarajeeh naheen dete hain. tivaaree ne kahaa ki mumbaee men unakaa dam ghoot rahaa hai aur gaanv se door rahane se unakee rachanaadhॢmataa kund ho rahee hai. unhonne kahaa ki maan evn maatribhoomi se koee bhee betaa door naheen rahanaa chaahataa hai.

5.12.08

ignoo men bhojapuree ke kors ke kaa bhailoo baa ?

  • shailesh mishr (dailas, taiksas, amerikaa)

indiraa gaandhee raashtreey mukt vishvavidhaalay (ignoo) janavaree 2009 se bhojapuree men faaundeshan kors chaaloo kare ke ghoshanaa kaeele baa javan ki bhojapuree bhaashaa ke badhaavaa debe men ego nayaa kadam baa auree bhojapuree ke aupachaarik roop se padhaaee men madad karee. saath hee ehase bhojapuree bhaashaa ke maanyataa mile men sahaayataa bhee milee. ignoo ke profesar shatrughn kumaar bhojapuree bhaashaa ke leke jor-shor se paathyakram taiyaar kare men laagal baadan aa unukar prayaas saraahaneey baa. ignoo men bhojapuree ke padhaaee ego aitihaasik kadam baa lekin eh bhojapuree paathyakram ke indastree, meediyaa, bhojapuriyaa samaaj aur chhaatr-chhaatraa ke najr men kaa bhailoo baa ?

bhojapuree kors hokhe bhaa kauno auree bhaashaa ke padhaaee -- okar bhailoo tabe holaa jab bhaashaa ke visheshajng aa sahee jnyaan vaalaa jaanakaar log, kors ke nirmaan men shuroove se rahe. eh par tanee dhyaan diheen, t savaal uthelaa bhojapuree kors ke kntent par, aa paathalekhak painal par - javanaa aadhaar par aave vaalaa bhojapuree padhaaee ke neenv tikal baa. ignoo bhojapuree bhaashaa ke leke gnbheer baa lekin haal hee men ego aisanakaa aadamee ke bhojapuree kors ke paath lekhak ke roop men, painal men shaamil kaeelas je naa t shikshak havan, naa profesar havan aa naa hee kauno saahityakaar. ehase bhojapuree vibhaag aa bhojapuree kors ke bhailoo par prashn-chihn laag gaeel baa . kavano jarooree naikhe ki popular aur sarvatr vyaapee log har kshetr men sarvajnyo hokhe.

18 laakh se jyaadaa chhaatran ke padhaave vaalaa ignoo men bhojapuree kors ke paathalekhakan kaa painal men, aaj bujhaat baa ki kehoo bhee shaamil ho sakelaa aa javan man men aae, tavan vichaar kors men dalavaa sakelaa. kors salaahakaar aa paath lekhak men antar holaa, par duno men anubhavee logan ke sahaayataa chaaheen. profesar shatrughn kumaar jaisan anubhavee logan kaa nigaraanee men bhojapuree ke padhaaee par ek or karodon bhojapuriyaa log aas lagaaee ke baeethal baa, t doosaraa or aave vaalaa bhojapuree padhaaee ke bhavishy besabree se raah taaka-a-tiyaa. lekin ignoo vishvavidyaalay ke bhojapuree shikshak-lekhak painal teem jab meediyaa ke chakaachak se chaundhiyaa jaay auree kehoo ke bhee shaamil kar le, t bhojapuriyaa samaaj men ignoo ke aave vaalaa bhojapuree kors ke kaa bhailoo rahee ?

kahal jaalaa ki bhaashaa jetane seekheen, otane neeman baa kaahen se ki bhaashaa se vichaar ke vikaas holaa. lekin vishv ke sabase badkaa vishvavidhaalay - ignoo bhee binaa kauno aadhaar ke agar bhojapuree painal men logan ke shaamil kare lage, t samajh leen ki shikshaa bhee bikaaoo ho sakelaa aa kaal-parason bachhiyaa ke taaoovo bhojapuree ke naam par kors chaaloo kare lagihan. vebasaait chalaave vaalaa intaranet meediyaa ke log agar bhojapuree faaundeshan kors ke paathyakram likhe lage t kaal-parason pnchaayat ke kahalaa par paanavaalaa-doodhavaalaa bhee ignoo, bihaar yoonivarsitee auree poorvaanchal vishvavidyaalay jaeesan shikshaa ke mandir chalaave lagihan. neeman salaah kehoo bhee de sakelaa par neeman paathyakram nikaalal sabake bas ke baat naikhe. aaee.aaee.tee se leke top kolejan tak sainkadon bhojapuree bhaashaa visheshajng log baithal baa, lekin ignoo ke nazar meediyaa men fisal gaeel. ignoo kavano praaivet snsthaa naa h, ekaraa matalab ee naa h ki sarakaaree vishvavidhaalay men sarakaaree raaj chale.

bhaarateey snskriti men guru-shishy sambandh poojaneey rahal baa lekin ignoo ke bhojapuree kors men agar kehoo bhee guru ke sthaan par baeethe laagee, t shikshaa men shishy ke vishvaas khtam ho jaaee auree aeesan kors ke pramaan-patr ke bhojapuree indastree men bhailoo ghat jaaee. ihe naa, bhojapuree digree pradaan karevaalaa kolej yaa vishvavidyaalay bhee hnsee ke vishay ban ke rahee jaaee. ignoo ke maan-maryaadaa auree fiyuchar men bhojapuree kors ke kaa bhailoo rahee, ohase log bhojapuree seekh paayee ki naa, bhojapuree padhike kors sartifiket se log bhojapuree indastree men naukaree paayee ki naa - ee sab savaal ke javaab aave vaalaa samaye bataa paayee. filahaal t ignoo men bhojapuree raam bharose biyaa.

(baliyaa jilaa ke shailesh mishr hindee aa bhojapuree bhaashaa ke lekhak kavi hauvana; bhojapuree asosieshan aof north amerikaa ke snsthaapak aa adhyaksh hauvana; bhojapuree ke prasiddh soshal netavark - bhojapureeeksapres.kom ke srijanakartaa hauvan auree bhojapuree meediyaa mntr grup ke salaahakaar aa bhojapuree asosieshan aof indiyaa ke shubh-chintak hauvan)

anjoriyaa se saabhaar

2.12.08

bhojapuree lokageet kaa myoojik men nayaa prayog kar ke aapan ego nayaa pahichaan banaaval chaahat baanee ; pnkaj praveen

ubharat gaayak pnkaj praveen se ego baatacheet ke ansh neeche dihal jaa rahal baa.

-pnkaj jee, pahile apanaa baare men kuchh bataaee ?

hamaar ghar uttar pradesh ke baharaaich jilaa men baa. bachapan ke padhaaee gaanv men kaeelaa kaa baad baharaaich shahar men aa gainee aa 6thaveen klaas se le ke grejueshan tak ke padhaaee ohije se kaeenee. hamaar paapaa jee ego saadhaaran kisaan haee, je khetee kisaanee se samay bachalaa ke baad ego doktar kaa roop men samaaj sevaa bhee kar liheenaa. hamaraa alaavaa abhee sab log gaanvaheen men hee rahelaa.

-bhojapuree kshetr men naa rahalaa ke baado bhojapuree se atanaa lagaav kaise baa ?

ee baat sahee baa ki hamaar aa hamaraa paapaa jee ke janam baharaaiche men bhaeel. baakir hamaar daadaa jee kareeb pachaas saal pahile bihaar chhod ke baharaaich aa ke bas gail rahanee. pachaas saal baado hamanee ke ghar parivaar aa snskaar bhojapureeye aa bihaareeye baa. hamaraa gaanv men 90 feesadee log bihaar bhaa poorvee uter pradesh se baa. kah sakeele ki kul milaa ke hamaraa gaanv ke maahaul ego minee bihaare niyan baa. bachapan men t hamaraa iho pataa naa rahe kee bhojapuree kaa holaa aur hindee kaa holaa. ehee vajah se hamaraa bhojapuree se atanaa lagaav baa.

-bhojapuree lekhan aa sngeet men roochi kab se jaagal?

jab ham aage ke padhaaee kare shahar men aeenee t bahute saaraa log se mulaakaat aa jaan pahichaan bhaeel. logan se baatacheet kailaa kaa baade hamaraa apanaa maatribhaashaa ke mahatv ke pataa chalal. dusar baat ee rahe ki log bhojapuree ke atanaa mahatv naa det rahe. jekaraa vajah se man men bhojapuree ke khaatir ego moh laag gail aa ohi se bhojapuree lekhan aa sngeet men roochi jaag gail.

-fer bhojapuree geet sngeet ke safr kahaa se shuroo bhail ?

vaise t ham bachapane se skool kolej men pratiyogitaa men geet sngeet leke hissaa let rahanee, lekin bhojapuree men sngeet ke safr "manoj bhaiyaa" (manoj tivaaree mridul) ke prograam dekhalaa ke baade shuru bhail. ham unakare ke aapan aaidiyal maan ke binaa kauno gur ke geet gaaval shuru kar dihanee. log pasndo kare laagal t ham apan pahilaa stej prograam enaseesee ke prograam men kainee jahaan bhojapuree lokageet gavalaa khaatir hamaraa ke pratham puraskaar milal aa gold maidal aa sheeldo milal. ohije se sageet ke safr shuru bhail. sabale bad puraskaar hamaaraa apanaa kolej ke geet patiyogitaa men milal jahaa 50 hindee pratiyogiyan kaa beech hamaraa ke pratham puraskaar milal.

-raaur pahilakaa alabam "dil deevaanaa bhail" ke shuruaat kaise bhaeel aa alabam kaa baad kaisan laaga-a-t baa ?

koleje kaa samay se hamaaraa andar bhojapuree lokageet ke joonoon rahal. okaraa ke pooraa kare ke khaatir ham dillee aa gainee. bhojapuree alabam khaatir hamaraa ghar se kavano sahaayataa bhaa protsaahan naa milal tabo ham apanaa man se apanaa kamaaee se alabam ke shuruvaat kainee. baakir sab kuchh kaa baado kuchh logan kaa vajah se hamaar sapanaa vaisan pooraa naa bhaeel jaisan ham sochale raheen.khushee bas atane baa ki bahut kuchh seekh gainee jindagee kaa baare men aa logan se atanaa pyaar milal jetanaa ham sochalahoon naa rahalee.

-kaa soch ke aapan alabam nikaale ke sochanee ?

dekheen. ham bahut saaraa bhojapuree geet sunalee. bahut saaraa gaayakan log ke sunalee. sab logan ke vishayavastu aa andaaj ekahee jaisan rahe. aa ashleelataa bhojapuree ke ego sabase badaa beemaaree laagat rahal. t ham sochanee ki ego nayaa andaaj kaa saathe ashleelataa ke hataave ke koshish kahe naa kail jaaoo ? bas ihe soch ke geet ke taiyaaree shuru kar dihanee aa okare parinaam dil deevaanaa bhail kaa roop men aail, javan aap ke saamane baa.

-dil deevaanaa bhail ke baare men kuchh bataaee ?

"dil deevaanaa bhail" ego saaf sutharaa alabam baa jehamen lagabhag sab pyaare ke geet baa. eh geetan ke ghar parivaar men bhee sunal jaa sakelaa. ekar sheershak geet sabase achhaa ban gail baa, jekaraa ke har umir ke log pasnd kaile baa. ham samajhat baanee ki shaayad ee bhojapuree ke pahilaa alabam baa jekaraa men ashleelataa ke naam par kuchhuo naikhe.

-ab aage kaa kare ke baa ?

aage ham doo go aauree alabam ke taiyaaree karat baanee je men se ego ke naam baa "sonoo jee ke paapaa" aur teesaraa alabam holee tak aa jaaee. ekaraa alaavaa ham kuchh nayaa tailent kaa saathe bhojapuree ke pahilakaa myoojik baind "s r g m raag bhojapuree" o par kaam kar rahalaa baanee.

-rauraa bhojapuree geet se ashleelataa hataave ke baat karat baanee. ehame kahaan tak safal ho paaeb ?

dekheen. pahilakaa alabam kaa baad hamaar manobal bahut badh gail baa. ham javan cheej sunaaval chaahat rahee okaraa ke log pasndo kaeelas. aa jab respons achchhaa aaeel t hamaraa kaa pareshaanee baa ? ajee ehee tare kaam karat rahab aa ekaraa saathe ham bhojapuree lokageet kaa myoojik men nayaa prayog kar ke aapan ego nayaa pahichaan banaaval chaahat baanee.

anjoriyaa se saabhaar